Middagsymposium 6 nov 2015: Kwaliteitsbeleving in de ouderenzorg

06-11-2015

Van der Valk Hotel Maastricht

 

De presentaties kunt u downloaden door in de rechterkolom op het programma onderdeel te klikken. ONDERAAN DEZE PAGINA kunt u dan de presentatie als pdf bestand downloaden.

De foto's van fotograaf Marcel van Hoorn, kunt u hier downloaden.

Op 6 november 2015 vond voor de 5e keer het jaarlijks symposium plaats van de Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg. Het thema van het volgeboekte symposium was “Kwaliteitsbeleving in de ouderenzorg; wat mogen wij verwachten en wat kunnen we doen?”.

Jan Maarten Nuijens, voorzitter van de Raad van Bestuur van Envida, opende het symposium. De huidige druk op het budget van de ouderenzorg heeft gevolgen voor de kwaliteit van zorg en hiervoor is nog geen duurzame oplossing in zicht. Nuijens benadrukte dat kwaliteit van zorg wordt bepaald door wat de cliënt ervaart, ruikt, voelt, proeft… Het gaat om het verhaal van de cliënt. We moeten terug naar het hart van de zorg en moeten vertrouwen hebben in de medewerkers.

Professor Jos Schols (Hoogleraar Ouderengeneeskunde Universiteit Maastricht en directeur expertise Envida) gaf een presentatie over kwaliteit en veiligheid. De kwaliteitsbeleving van een cliënt kan volgens Schols worden uitgedrukt als de geleverde zorg gedeeld door de verwachtingen van de cliënt. Hiervoor is de dialoog met de cliënt belangrijk. Cliënten hebben volgens Schols behoefte aan hulpverleners met het juiste mensbeeld. Topzorg is bieden wat je hebt afgesproken, rustige zorg met wederzijdse aandacht en een glimlach. We moeten met zijn allen blijven streven naar het leveren van kwaliteit, waarbij de race naar kwaliteitszorg geen eindstreep heeft.

De presentatie werd afgesloten met een discussie met het publiek over de volgende stellingen:

  • Voor een betere kwaliteit van zorg is geen extra geld nodig
  • De huidige zorgverlening moet veel beter worden afgestemd op de wensen en voorkeuren van de cliënt en zijn/haar naaste familie
  • Op elke verpleeghuisafdeling moet een HBO-verpleegkundige (HBO-Ver) werkzaam zijn om het verschil te kunnen maken in de kwaliteit van de ouderenzorg

 

Dr. Erik van Rossem ging in zijn presentatie in op de positie van de HBO-Ver in de ouderenzorg. Verzorgenden en verpleegkundigen zijn de ruggengraat van de ouderenzorg. De verpleegkundigen kunnen het verschil maken, maar er wordt veel van hen verwacht. Sinds 2009 worden in Nederland ook HBO-Vers opgeleid die gespecialiseerd zijn in gerontologie en geriatrie (HBO-VGG). HBO-Vers worden voor verschillende functies ingezet, ze werken mee in de directe zorg en het hebben ook andere taken, zoals het invoeren van innovaties, onderzoek doen en coaching. HBO-Vers worden erg gewaardeerd door collega’s en als meerwaarde gezien. Het blijft echter lastig om precies aan te duiden waar hun meerwaarde in zit. Ook in onderzoek is het lastig aan te duiden of de HBO-Ver het verschil maakt, er zijn weinig HBO-Vers werkzaam in de verpleeghuiszorg op dit moment.

Rob Winkens (HBO-VGGer, Cicero Zorggroep,) en dr. Math Gulpers (verpleeghuisdirecteur, MeanderGroep) reflecteerden op deze presentatie. Volgens Winkens en Gulpers is de ouderenzorg enorm complex, kan de HBO-Ver op vele verschillende manieren worden ingezet en is daarom een toevoeging is op de afdelingen.

Dr. Sandra Zwakhalen benadrukte in haar presentatie het belang van zelfredzaamheid voor ouderen. Zelfredzaamheid is volgens haar de bouwsteen voor welbevinden en het behoud van restcapaciteit. De vraag is hoe men cliënten zou kunnen uitdagen om hun zelfredzaamheid te behouden. Verpleegkundigen en verzorgenden zouden cliënten moeten stimuleren om zo zelfstandig mogelijk activiteiten uit te voeren, met zo min mogelijk ondersteuning. Ook gaf Zwakhalen een overzicht van verschillende onderzoeken binnen de Academische Werkplaats Ouderenzorg.

Als reactie op deze presentatie was het woord aan Rianne Blonden (HBO-VGGer, Vivantes) en Inge Jochem (beleidsmedewerker, Zuyderland). Blonden nam zelf deel aan een van de gepresenteerde onderzoeken, zij deed observaties naar activiteiten van verpleeghuiscliënten en de rol van verpleegkundigen en verzorgenden in deze activiteiten, deze observaties zorgden voor bewustwording. Ook technologie kan bijdragen aan de zelfredzaamheid van bewoners, aldus Inge Jochem. Het is volgens Jochem lastig voor de zorgmedewerkers om de zelfredzaamheid van cliënten te stimuleren, omdat het in het hart van de zorg ligt om mensen te helpen en daarmee dingen over te nemen en door het verwachtingspatroon van cliënten.

Na de pauze was het woord aan Manon Jansen, programmamanager ‘Waardigheid en Trots’, van het ministerie van VWS. Waardigheid en Trots is een plan van het ministerie van VWS voor de kwaliteitsverbetering in de zorg, opgesteld in samenwerking met wetenschappers, artsen, professionals en cliënten. Kwaliteit van zorg werd door haar gepresenteerd als een prettige en veilige omgeving, gezondheidszorg met nadruk op comfort, verzorging en het voeren van het eerlijke gesprek. Jansen zag dat cliënten goed verzorgd werden, maar niet werden gezien in hun lijden, wanneer zij meeliep in de zorg. Zorgmedewerkers zouden trots moeten zijn op hun vak, zij bepalen immers voor een deel de kwaliteit van de zorg. Jansen adviseert hen om zich te blijven ontwikkelen en om ingewikkelde gesprekken niet uit de weg te gaan, hierdoor ontstaat juist kwaliteit van zorg.

In de loop van de middag gingen de bezoekers van het symposium in discussiegroepen aan de slag met het thema kwaliteit van zorg en zelfredzaamheid.

Professor Jan Hamers sloot af met een presentatie over de bijdrage van de Academische Werkplaats Ouderenzorg aan de kwaliteit van zorg. Volgens Hamers is het in algemene zin goed gesteld met de ouderenzorg in Nederland, maar kijken Nederlanders altijd naar wat er beter kan. We zouden volgens Hamers moeten inzetten op expertise om dingen te veranderen. De Academische Werkplaats draagt bij aan het verbeteren van de zorg door verbinding te leggen tussen de zorgpraktijk en de universiteit, waarbij samenwerking heel belangrijk is.

Professor Jos Schols gaf een samenvatting van de wat er in de discussiegroepen besproken werd en daarna werd het symposium afgesloten met een borrel.

Bekijk hieronder de presentatie(s). Klik in de kolom rechts om een ander onderdeel te kiezen.
12:00 uur: 
Ontvangst met koffie/thee en vlaai